Ăn uống là nhu cầu thiết yếu hằng ngày, nhưng những lựa chọn trong bữa ăn lại có tác động đáng kể đến môi trường. Từ khâu sản xuất, tiêu dùng đến xử lý rác thải, thói quen ăn uống đang góp phần trực tiếp vào các vấn đề môi trường như biến đổi khí hậu, ô nhiễm và suy thoái tài nguyên.
Sản xuất thực phẩm và áp lực môi trường
Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), hệ thống thực phẩm toàn cầu sử dụng lượng lớn đất, nước và năng lượng, đồng thời phát thải khí nhà kính đáng kể. Đặc biệt, chăn nuôi gia súc lấy thịt tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn so với trồng trọt.
Nhiều bài viết trên báo chí Việt Nam cũng chỉ ra rằng việc tiêu thụ thịt đỏ ở mức cao làm gia tăng áp lực lên môi trường tự nhiên (Nguồn: Báo Thanh Niên).
Chế độ ăn uống và dấu chân môi trường
Mỗi chế độ ăn uống đều để lại một “dấu chân môi trường” khác nhau. Chế độ ăn giàu thịt, thực phẩm chế biến sẵn thường gắn với mức phát thải cao, trong khi chế độ ăn cân bằng, tăng cường rau củ và thực phẩm có nguồn gốc thực vật được xem là thân thiện với môi trường hơn. Việc điều chỉnh chế độ ăn uống không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn góp phần giảm tác động tiêu cực đến môi trường.
Thực phẩm đóng gói và rác thải nhựa
Thói quen sử dụng thực phẩm đóng gói sẵn, đồ ăn nhanh làm gia tăng lượng rác thải nhựa khó phân hủy. Bao bì thực phẩm sau tiêu dùng trở thành gánh nặng cho môi trường, đặc biệt tại các đô thị lớn. Rác thải nhựa từ sinh hoạt đang là thách thức lớn đối với công tác bảo vệ môi trường đô thị Việt Nam ta.
Lãng phí thực phẩm – tác động kép đến môi trường
FAO ước tính khoảng 1/3 lượng thực phẩm sản xuất ra trên thế giới bị lãng phí mỗi năm. Khi thực phẩm bị bỏ đi, toàn bộ tài nguyên dùng để sản xuất và vận chuyển cũng bị lãng phí theo. Đồng thời, rác thải thực phẩm phân hủy sinh ra khí metan, góp phần làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu.
Vai trò của cá nhân trong thay đổi thói quen ăn uống
Mặc dù vấn đề môi trường mang tính toàn cầu, nhưng thay đổi thói quen ăn uống lại bắt đầu từ những lựa chọn rất cá nhân. Việc ăn vừa đủ, hạn chế lãng phí, ưu tiên thực phẩm theo mùa, thực phẩm địa phương và giảm phụ thuộc vào thực phẩm chế biến sẵn đều là những hành động thiết thực.
Nhiều chuyên gia được báo chí dẫn lại cho rằng khi người tiêu dùng thay đổi thói quen, hệ thống sản xuất thực phẩm cũng sẽ buộc phải điều chỉnh theo hướng bền vững hơn.
Thói quen ăn uống không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn tác động trực tiếp đến môi trường. Khi mỗi bữa ăn được cân nhắc cả về dinh dưỡng lẫn tác động môi trường, con người đang góp phần xây dựng một lối sống và tương lai vững vàng.
Ban Truyền thông Green Hero/ Y Bình
